Als Nederlander of Belg mag je dankzij het vrije verkeer binnen de Europese Unie naar Spanje verhuizen. Dat betekent echter niet dat je bij een langdurig verblijf helemaal niets hoeft te registreren.
Wie als EU burger langer dan drie maanden in Spanje wil verblijven, moet zich onder de toepasselijke voorwaarden inschrijven in het Registro Central de Extranjeros, het centrale vreemdelingenregister. Na de registratie ontvang je een certificado de registro de ciudadano de la Unión.
Deze registratie wordt regelmatig verward met een NIE nummer of het empadronamiento bij de gemeente. Het zijn echter drie verschillende zaken.
In deze gids lees je wanneer registratie nodig is, aan welke voorwaarden je moet voldoen, welke documenten bij jouw situatie horen en hoe de procedure in grote lijnen verloopt.
Verblijven in Spanje als Nederlander of Belg
Nederlanders en Belgen zijn burgers van de Europese Unie. Daardoor geldt voor hen het Europese recht op vrij verkeer en verblijf.
Voor een verblijf in Spanje van minder dan drie maanden is volgens de Spaanse regelgeving in beginsel een geldig paspoort of identiteitsdocument voldoende.
Wil je langer dan drie maanden in Spanje verblijven of je er daadwerkelijk vestigen, dan gelden aanvullende voorwaarden en ontstaat de verplichting om je als EU burger te registreren.
Die registratie is dus vooral relevant voor mensen die bijvoorbeeld:
- permanent naar Spanje verhuizen;
- in Spanje gaan werken;
- als zelfstandige in Spanje gaan ondernemen;
- na hun pensioen in Spanje gaan wonen;
- in Spanje gaan studeren;
- zonder werk maar met voldoende eigen middelen in Spanje gaan wonen.
Welke bewijsstukken je nodig hebt, hangt af van de situatie waarin je valt.
Het Registro Central de Extranjeros
De registratie vindt plaats in het Registro Central de Extranjeros.
Na een succesvolle registratie ontvang je een certificado de registro de ciudadano de la Unión. Op dit certificaat staan onder andere je naam, nationaliteit, adres, NIE en de datum waarop je bent geregistreerd.
Dit document bewijst dat je als EU burger in het centrale vreemdelingenregister bent ingeschreven.
De officiële procedure is bedoeld voor burgers van EU lidstaten, andere landen binnen de Europese Economische Ruimte en Zwitserland die langer dan drie maanden in Spanje verblijven.
NIE, padrón en EU registratie zijn verschillende zaken
Bij een verhuizing naar Spanje kom je verschillende Spaanse documenten en registraties tegen. Het is belangrijk om deze niet met elkaar te verwarren.
NIE nummer
Het NIE, Número de Identidad de Extranjero, is je persoonlijke identificatienummer als buitenlander in Spanje.
Je kunt een NIE nodig hebben voor uiteenlopende administratieve, fiscale en juridische handelingen zonder dat je permanent in Spanje woont.
Meer hierover lees je in onze complete gids over het NIE nummer aanvragen in Spanje.
Empadronamiento
Het empadronamiento is je inschrijving in het gemeentelijke bevolkingsregister, het padrón.
Daarmee registreert je gemeente waar je daadwerkelijk woont. Het padrón is geen vervanging voor de Europese verblijfsregistratie.
Lees voor dat traject onze gids over empadronamiento in Spanje.
Registratie als EU burger
Het Registro Central de Extranjeros heeft betrekking op je registratie als EU burger die langer dan drie maanden in Spanje verblijft.
De drie zaken kunnen dus naast elkaar bestaan. Het hebben van alleen een NIE betekent niet automatisch dat je ook als inwonende EU burger geregistreerd bent.
De termijn van drie maanden
De aanvraag voor inschrijving in het Registro Central de Extranjeros moet volgens de Spaanse regelgeving persoonlijk worden ingediend binnen drie maanden vanaf de datum waarop je Spanje bent binnengekomen.
Dat betekent niet dat je pas na drie maanden actie moet ondernemen.
Ga je vanaf het begin met de bedoeling naar Spanje om er langdurig te wonen, dan is het verstandig de registratie tijdig voor te bereiden.
Afhankelijk van je woonplaats kan een afspraak nodig zijn. Beschikbaarheid van afspraken kan lokaal verschillen.
Voor de officiële aanvraagprocedure kun je de informatie over het certificado de registro de ciudadano de la Unión van de Policía Nacional raadplegen.
Voorwaarden voor verblijf langer dan drie maanden
Het recht om langer dan drie maanden in Spanje te verblijven is voor EU burgers gekoppeld aan een aantal situaties.
In grote lijnen kun je worden geregistreerd wanneer je:
- werknemer bent in Spanje;
- zelfstandig werkt in Spanje;
- voldoende middelen en passende zorgdekking hebt;
- in Spanje studeert en aan de daarvoor geldende voorwaarden voldoet;
- als familielid onder de toepasselijke Europese regels valt.
De bewijsstukken verschillen daarom per persoon.
Registratie wanneer je in Spanje werkt
Wie als werknemer in Spanje werkt, kan zijn arbeidspositie gebruiken om aan de verblijfsvoorwaarden te voldoen.
De Spaanse overheid noemt als mogelijke bewijsstukken onder andere een verklaring van de werkgever, een bewijs van tewerkstelling of een geregistreerd arbeidscontract.
Ook gegevens over je inschrijving bij de Spaanse sociale zekerheid kunnen relevant zijn.
In bepaalde gevallen kunnen de autoriteiten die gegevens zelf controleren wanneer je daarvoor toestemming geeft.
Het is daarom verstandig om vóór je afspraak te controleren of je arbeidsregistratie en gegevens bij de Seguridad Social correct zijn verwerkt.
Registratie als zelfstandige
Ook een zelfstandige kan zich op basis van zijn economische activiteit registreren.
De Spaanse overheid noemt daarbij onder andere bewijs van zelfstandig ondernemerschap, registratie in het fiscale activiteitenregister, inschrijving in het handelsregister waar van toepassing en registratie bij de sociale zekerheid.
Welke documenten relevant zijn, hangt af van de vorm waarin je in Spanje werkt.
Wie nog moet beginnen als zelfstandige doet er daarom goed aan eerst duidelijk te krijgen hoe de inschrijving als ondernemer en als autónomo wordt geregeld.
Wonen in Spanje zonder er te werken
Je hoeft niet in Spanje te werken om er als EU burger langer dan drie maanden te mogen wonen.
Dat is bijvoorbeeld relevant voor gepensioneerden, mensen met spaargeld of vermogen en personen die van inkomsten uit andere bronnen leven.
Je moet dan kunnen aantonen dat je:
- voldoende middelen hebt voor jezelf en eventueel je gezin;
- over een passende ziektekostendekking in Spanje beschikt.
De beoordeling van voldoende middelen moet volgens de officiële regels individueel gebeuren. Daarbij moet rekening worden gehouden met je persoonlijke en gezinssituatie.
Er is dus geen verstandig universeel bedrag dat zonder verdere context voor iedere aanvrager kan worden gebruikt.
Aantonen dat je voldoende middelen hebt
Wie niet in Spanje werkt, moet kunnen aantonen dat er voldoende financiële middelen beschikbaar zijn om tijdens het verblijf niet ten laste te komen van de Spaanse sociale bijstand.
De overheid mag daarbij verschillende vormen van bewijs accepteren.
De officiële informatie noemt bijvoorbeeld:
- bewijs van inkomsten;
- eigendommen;
- gecertificeerde cheques;
- inkomsten uit vermogen;
- bepaalde bankdocumenten.
De beoordeling moet naar de individuele omstandigheden kijken.
Neem daarom liever duidelijke en actuele financiële bewijsstukken mee dan alleen een zelfgemaakt overzicht van je vermogen.
Zorgverzekering bij de registratie
Voor mensen die niet als werknemer of zelfstandige in Spanje geregistreerd zijn, speelt zorgdekking een belangrijke rol.
Er moet een publieke of private ziektekostendekking zijn die tijdens het verblijf in Spanje voldoende dekking biedt.
De officiële Spaanse informatie vermeldt daarbij dat de verzekering in Spanje of in een ander land kan zijn afgesloten, mits de vereiste dekking in Spanje aanwezig is.
Voor gepensioneerden kunnen Europese zorgregelingen een rol spelen. De Spaanse overheid vermeldt dat een gepensioneerde aan de voorwaarde van ziektekostendekking kan voldoen wanneer hij of zij kan aantonen recht te hebben op gezondheidszorg ten laste van het land dat het pensioen betaalt.
Dit onderwerp behandelen we ook in onze gids Pensioneren in Spanje: wonen, pensioen en praktische zaken.
Registratie wanneer je in Spanje studeert
Ook studenten kunnen langer dan drie maanden in Spanje verblijven.
Daarvoor moet je onder andere zijn ingeschreven bij een erkende onderwijsinstelling.
Daarnaast zijn passende ziektekostendekking en voldoende middelen van belang.
Voor studenten kan onder voorwaarden een Europese zorgpas worden geaccepteerd wanneer deze geldig is gedurende de volledige verblijfsperiode en de noodzakelijke medische zorg dekt.
Studenten kunnen voor het aantonen van voldoende middelen in bepaalde situaties gebruikmaken van een verklaring dat zij over voldoende middelen beschikken.
Het aanvraagformulier EX-18
Voor de registratie wordt het formulier EX-18 gebruikt.
De officiële naam is Solicitud de inscripción en el Registro Central de Extranjeros, Residencia ciudadano de la UE.
Vul het formulier zorgvuldig in en controleer of de persoonlijke gegevens overeenkomen met je identiteitsdocumenten.
De officiële procedure voor het EX-18 formulier en de EU registratie is beschikbaar via de elektronische omgeving van de Policía Nacional.
Download formulieren bij voorkeur rechtstreeks via een officiële Spaanse overheidswebsite. Zo voorkom je dat je een verouderde versie gebruikt.
Identiteitsdocumenten bij de aanvraag
Bij de aanvraag moet een geldig paspoort of geldige nationale identiteitskaart worden overgelegd.
Is het document verlopen, dan voorzien de officiële regels in een situatie waarbij een kopie van het verlopen document samen met het bewijs van de aangevraagde vernieuwing kan worden gevraagd.
Neem bij twijfel originele documenten en de benodigde kopieën mee volgens de instructies die voor jouw afspraak gelden.
De overige bewijsstukken hangen af van je situatie als werknemer, zelfstandige, student of economisch niet actieve inwoner.
De tasa 790 código 012
Aan de afgifte van het registratiecertificaat is een officiële Spaanse legesprocedure gekoppeld.
Daarvoor wordt Modelo 790, Código 012 gebruikt.
De Policía Nacional vermeldt dit betaalbewijs als onderdeel van de documentatie voor de procedure.
Controleer het bedrag altijd op het moment dat je de aanvraag doet. Officiële tarieven kunnen worden aangepast en het is daarom niet verstandig een oud bedrag van een website, forum of blog over te nemen.
Gebruik voor het actuele bedrag en betaalformulier de officiële Tasa 790 Código 012 van de Policía Nacional.
De aanvraag persoonlijk indienen
De registratie moet persoonlijk worden aangevraagd.
De officiële procedure verwijst hiervoor naar de Oficina de Extranjería in de provincie waar je wilt wonen of, wanneer van toepassing, de bevoegde Policía Nacional.
Voor de procedure wordt met een afspraak gewerkt.
Welke locatie beschikbaar is en hoe je de afspraak selecteert, kan afhangen van de provincie.
Gebruik daarom de officiële Cita Previa Extranjería en controleer bij het boeken zorgvuldig welke procedure je selecteert.
Het registratiecertificaat
Wanneer aan de voorwaarden wordt voldaan, wordt een registratiecertificaat afgegeven waarop onder andere je naam, nationaliteit, adres, NIE nummer en registratiedatum staan.
Bewaar dit document zorgvuldig.
Het certificaat is iets anders dan een TIE, Tarjeta de Identidad de Extranjero. Voor Nederlandse en Belgische EU burgers is bij deze registratie het certificado de registro het relevante document.
Niet EU familieleden van een EU burger vallen onder een andere procedure.
Een partner of familielid zonder EU nationaliteit
Heb je zelf de Nederlandse of Belgische nationaliteit, maar heeft je partner of een ander familielid geen nationaliteit van een EU lidstaat, dan moet je niet automatisch dezelfde aanvraag voor die persoon gebruiken.
Voor bepaalde niet EU familieleden bestaat de tarjeta de residencia de familiar de ciudadano de la Unión.
Daarvoor wordt onder andere formulier EX-19 gebruikt en gelden eigen documentvereisten.
Controleer in zo’n gezinssituatie dus per persoon welke verblijfsprocedure van toepassing is.
Verhuizen nadat je geregistreerd bent
Op het registratiecertificaat wordt ook je adres vermeld.
Verandert je woonadres, nationaliteit of burgerlijke staat, dan moet je rekening houden met de verplichting om relevante wijzigingen bij de bevoegde vreemdelingenautoriteiten door te geven. Het Spaanse Ministerie van Binnenlandse Zaken vermeldt expliciet dat dergelijke wijzigingen moeten worden gemeld.
Daarnaast moet bij een verhuizing ook je gemeentelijke padrónregistratie correct worden bijgewerkt.
Dat laat opnieuw zien dat het Registro Central de Extranjeros en het gemeentelijke padrón afzonderlijke registraties zijn.
Permanent verblijfsrecht na vijf jaar
Wie gedurende vijf jaar onafgebroken en rechtmatig in Spanje heeft verbleven, kan onder de Europese verblijfsregels permanent verblijfsrecht verkrijgen.
De Spaanse procedure voorziet vervolgens in een certificaat waarmee dat permanente verblijfsrecht kan worden aangetoond.
Dit is dus een latere fase dan de eerste registratie als EU burger.
Bewaar documenten over je verblijf in Spanje daarom goed, zeker wanneer je verwacht langdurig in het land te blijven wonen.
Veelgemaakte fouten bij de registratie
Een veelgemaakte fout is denken dat een NIE nummer voldoende is om als inwonende EU burger geregistreerd te zijn. Dat is niet het geval.
Ook wordt het empadronamiento regelmatig aangezien voor dezelfde procedure. Je inschrijving bij de gemeente en je registratie in het Registro Central de Extranjeros hebben verschillende functies.
Een andere fout is naar een afspraak gaan met documenten die niet passen bij de eigen situatie. Een werknemer moet andere omstandigheden aantonen dan iemand die zonder werk van eigen middelen leeft.
Verder is het verstandig om actuele officiële formulieren en tarieven te gebruiken. Oude blogs en forums kunnen bedragen, formulieren of procedures noemen die inmiddels veranderd zijn.
Tot slot moet je niet wachten tot de termijn bijna verstreken is voordat je probeert een afspraak te regelen.
Goed om te weten
Voor Nederlanders en Belgen geldt in essentie dezelfde Spaanse EU verblijfsprocedure. Het is daarom niet nodig om hiervoor twee afzonderlijke gidsen te maken.
Verschillen kunnen wel ontstaan door je persoonlijke situatie. Iemand die in Spanje werkt, levert andere bewijsstukken aan dan een gepensioneerde of student.
Ook de praktische uitvoering kan per provincie verschillen, bijvoorbeeld door de beschikbare kantoren en afspraakmogelijkheden.
Controleer vlak voor je aanvraag daarom altijd de officiële informatie en de instructies die bij jouw afspraak worden gegeven.
Veelgestelde vragen over registratie als EU burger in Spanje
Ja. EU burgers die langer dan drie maanden in Spanje verblijven en onder de daarvoor geldende voorwaarden vallen, moeten zich inschrijven in het Registro Central de Extranjeros. De aanvraag moet binnen drie maanden na binnenkomst worden ingediend.
Nee. Het NIE is je identificatienummer als buitenlander. De registratie in het Registro Central de Extranjeros legt vast dat je als EU burger onder de betreffende verblijfsregeling in Spanje geregistreerd bent.
Nee. Het padrón is je gemeentelijke woonregistratie en vervangt de EU registratie niet.
Voor een EU burger die zich in het Registro Central de Extranjeros inschrijft wordt formulier EX-18 gebruikt.
Dat hangt af van de grond waarop je verblijfsrecht wordt aangetoond. Mensen die niet in Spanje werken moeten onder andere passende ziektekostendekking aantonen. Voor werknemers en zelfstandigen gelden andere bewijsstukken.
Wanneer je niet als werknemer of zelfstandige in Spanje verblijft, moet je voldoende middelen voor jezelf en eventueel je gezin kunnen aantonen. De beoordeling hoort individueel plaats te vinden.
Een Nederlandse of Belgische EU burger ontvangt bij deze procedure een certificado de registro. Voor bepaalde familieleden zonder EU nationaliteit bestaat een andere procedure waarbij een verblijfskaart wordt aangevraagd.
Na vijf jaar onafgebroken rechtmatig verblijf kan onder de toepasselijke voorwaarden permanent verblijfsrecht ontstaan. Je kunt daarvan vervolgens een officieel bewijs aanvragen.
EU burger registreren in Spanje: samengevat
Nederlanders en Belgen kunnen zich dankzij het Europese vrije verkeer in Spanje vestigen, maar bij een verblijf van langer dan drie maanden hoort een formele registratie.
Daarvoor schrijf je je in het Registro Central de Extranjeros in met formulier EX-18. Welke aanvullende documenten je nodig hebt, hangt af van je situatie. Werknemers en zelfstandigen tonen hun economische activiteit aan, terwijl mensen die niet werken vooral voldoende middelen en passende gezondheidsdekking moeten kunnen aantonen.
Verwar deze procedure niet met een NIE of empadronamiento. Het zijn afzonderlijke onderdelen van de Spaanse administratie.
Bereid je aanvraag tijdig voor, controleer de actuele officiële eisen en gebruik altijd de meest recente formulieren en tarieven.
Heb je ondersteuning nodig bij verblijfsregistratie, documenten of andere Spaanse administratie? Via HolaGids vind je Nederlandstalige professionals en dienstverleners in Spanje die je kunnen helpen bij je vestiging in Spanje.
